Beslenmenin Kanser Oluşumu Üzerinde Etki Mekanizması
Thursday, October 9, 2008 20:31
Beslenmenin kanser oluÅŸumu üzerinde etkili olmasına yol açan mekanizmalar deÄŸiÅŸiktir. Her ÅŸeyden önce ÅŸiÅŸman kiÅŸiler tümör oluÅŸumuna genellikle daha yatkındır. Bu durum göz önüne alındığında, beslenmenin kalori içeriÄŸinin önemli bir etmen olduÄŸu anlaşılır. Diyetin içerdiÄŸi besinlerle tümör oluÅŸumu arasındaki sıkı baÄŸlantı iki mekanizmayla açıklanabilir: YaÄŸ bakımından zengin beslenmeyle bazı tümörlerin (prostat, meme ve kalınbağırsak) sıklığı arasında doÄŸrudan bir iliÅŸki vardır ya da yaÄŸ içeriÄŸi zengin diyetlerin bağırsak kanserinde koruyucu etkisi olan posalı besinlere daha az yer vermesi tümör oluÅŸumu sıklığını artırır. Besleyici maddelerin kaynağı göz önüne alındığında, Batılı ülkelerin beslenme biçiminde genelde kalori alımının yüzde 40-44′ünün yaÄŸlardan, ağırlıklı olarak da et kökenli doymuÅŸ yaÄŸlardan oluÅŸması anlamlı bir veridir. Oysa Japonya’da bu oran yüzde 12′yi aÅŸmaz ve alman yaÄŸlar ağırlıklı olarak doymamış tiptedir.
Bu durum Batı dünyasında kalınbağırsak kanseri sıklığının Japonya’ya göre daha yüksek olmasını açıklamaktadır. Posalı yiyeceklerin bilinen koruyucu etkisi yalnızca alman posa miktarına deÄŸil, tipine de baÄŸlıdır. Posalı yiyecek tüketiminin düşük olduÄŸu Batılı ülkelerde, posa daha çok mayalanabilen meyve ve yeÅŸillikten elde edilir. Oysa geliÅŸmekte olan ülkelerin halkları posa bakımından daha zengin besinlerle beslenirler. Ayrıca posanın önemli bir bölümü daha az mayalanan tahıllardan alınır. Kalınbağırsak kanserinin geliÅŸimine karşı yalnızca az mayalanan tahıl posalarının koruyucu bir rol oynadıkları sanılmaktadır. Öte yandan üretim, saklama ve tüketim aÅŸamalarındaki iÅŸlemler sırasında besinlere önemli ölçüde mikroorganizma bulaÅŸabilmektedir. Bu nedenle günümüzde piyasada satılan gıda ürünlerinin büyük bölümü ışınlama, kurutma, dondurma, ısıtma ve koruyucu renk ya da tat verici kimyasal maddelerin eklenmesi gibi iÅŸlemlerden geçmiÅŸtir.
Kanser yapıcı etkisi olan aflatoksin-, Aspergillus flavus adlı mantarın ürettiği ve besinlerde kendiliğinden üreyebilen bir maddedir. Aflatoksin birçok Üçüncü Dünya ülkesinde karaciğer kanserine yol açmaktadır.
Son olarak temel besleyici maddelerin eksikliği tümör oluşumunu kolaylaştırabilir. Birçok vitaminin (A, C, E) ve mineralin (selenyum, çinko ve molibden) kansere karşı koruyucu rol oynadıkları öne sürülmektedir.

